Normal Gelişme Basamaklarının Ortalamaları

Normal Gelişme Basamaklarının Ortalamaları

(0-4 Yaş)

Yaşlar

5-12 aylar     Beceri /Davranış

                        Sözel Taklit

  • Öksürük, tıkırtı gibi sözel olmayan sesleri taklit.
  • Konuşma sesleri, babıldama.
  • Yeni kelime taklidi.

Devinsel Taklit

  • Fincandan küpü almayı taklit.
  • Oyuncaklara uzanmayı taklit.

1-2 yaşlar     Sözel Taklit

  • Söylenen 4 kelimenin 2’sini taklit.
  • Ağlamayı taklit.
  • Gülmeyi taklit.

Devinsel Taklit.

  • Kutuya nesne koymayı taklit.
  • Basit hareketleri taklit.
  • Kağıt katlamayı taklit.
  • Tek çizgi çizmeyi taklit.

2-3 yaşlar     Sözel Taklit

  • Nesneleri ve vücudun organların adlandırmayı taklit.
  • Basit cümleleri taklit.
  • 2-3 kelime ya da sayı sıralamayı taklit.

Devinsel Taklit

  • Basit ritimleri taklit.
  • Ritmik aletleri (davul gibi) çalmayı taklit.
  • Birkaç bitişen çizgiyi çizmeyi taklit.
  • Başkalarının oyununu taklit.

3-4 yaşlar     Sözel Taklit

  • 3-4 sayı dizisini taklit.
  • 6 kelimelik cümleyi taklit.

Devinsel Taklit

  • Eli yumruk halindeyken başparmağı kıpırdatma.
  • Hamurdan şekiller yapabilme.
  • Küplerle köprüyü taklit.

ALGILAMA

0-6 aylar        Davranış

  • Ellerin hareketine bakılıyor.
  • Yakınındaki nesneye uzanıyor.
  • Yakınındaki çalan çan sesine başını çeviriyor.
  • İnsan sesine başını çeviriyor.

6-12 aylar    

  • Yabancıları ayırt ediyor.
  • Bezinin ıslandığının farkına varıyor.
  • Müzik ve ses iniş çıkışlarını dinliyor.
  • Adı söylendiğinde dikkatin veriyor.

1-2 yaşlar

  • Önüne delikli tahta konulduğunda deliğini farkediyor.
  • Topun hareketini takip ediyor.
  • Odanın karşısındaki nesneyi görebiliyor.
  • Üç şekli yuvarlak, kare ve üçgen ayırt edebiliyor.
  • El hareketlerini anlıyor.
  • Yüz ifadelerinden gülmeyi ve ağlamayı ayırt ediyor.
  • Kitapta resme bakabiliyor.
  • Konuşma seslerini ayırt ediyor.
  • Tuvaleti geldiğini anlıyor.
  • Tadı ayırt edebiliyor; yenecekleri yenilmeyeceklerden.

2-3 yaşlar

  • Parça birleştirme oyunlarında geometrik olmayan şekilleri ayırt edebiliyor.
  • Desenleri ayırt ediyor; artı işareti.
  • TV’ye ve filmlere bakıyor.

3-4 yaşlar

  • Renkleri ayırt edebiliyor.
  • Ritmi ayırt edebiliyor.
  • Karmaşık geometrik şekilleri ayırt edebiliyor.

KABA MOTOR

3-6 aylar        Beceri /Davranış

  • Sırttan karına dönebiliyor.
  • Desteksiz ayakta duruyor.

6-12 aylar

  • Yardımla yürüyor.
  • Hızlı emekliyor.
  • Tutunmadan yürüyor.

1-2 yaşlar

  • Topu atıyor.
  • Yere düşürdüğünü eğilip alabiliyor.
  • Yarı yan ve arka arka yürüyor.
  • Tek ayak üzerinde anlık durabiliyor.
  • Bir nesneyi kısa mesafe taşıyabiliyor.
  • Sandalyeden kendi başına iniyor, merdivenden yardımla iniyor.
  • Yardımsız merdiven çıkıyor.
  • Durduğu yerde zıplıyor.
  • Üç tekerlekli bisiklete biniyor.

2-3 yaşlar

  • Koşabiliyor
  • Parmak ucunda yürüyebiliyor.
  • Tek ayak üzerinde 5 saniye duruyor.
  • Çömeldiğinde dengesini koruyor.
  • Son basamaktan atlayabiliyor.

3-4 yaşlar

  • Topu yukarı atıyor.
  • Yere sektirilen topu tutuyor.
  • Basamakları bir sağ, bir sol ayak inebiliyor.
  • Tek ayak üstünde zıplıyor.
  • Tek ayak üzerinde 10 saniye durabiliyor.
  • Salıncağı başlarken biri itince, o hızı koruyabiliyor.
  • Tek ayak üstünde sekiyor.

İNCE MOTOR

3-6 aylar        Beceri/Davranış

  • Nesneyi tutabiliyor, çekebiliyor.
  • Nesneleri masaya vuruyor.

6-12 aylar

  • Nesneyi bir elinden diğerine geçiriyor.
  • Küpü avuçluyor.
  • Mum boyayı tutuyor.

1-2 yaşlar

  • Nesneyi bırakıyor.
  • Kağıdı karalıyor.
  • Bir eliyle 2 küp tutuyor.
  • Düğmeye basıyor, kapı kolunu çeviriyor.
  • Oyuncağı, diş macununu, süngeri sıkıyor.
  • Kitap sayfasını çeviriyor.
  • 2-6 küpü üst üste diziyor.
  • Kutuyu açıp, içindekileri boşaltılıyor.

2-3 yaşlar

  • Hamurla oynuyor.
  • Yumurta çırpacağını çalıştırıyor.
  • Şişe ve kavanoz kapaklarını açıyor.
  • Makas kullanıyor.
  • Boncuk diziyor.

3-4 yaşlar

  • Mum boyayı parmakları ile tutuyor.
  • Şekilleri birkaç çizgi ile kopya ediyor.
  • 9 küpü üst üste diziyor.

EL-GÖZ BÜTÜNLEMESİ

3-6 aylar        Beceri/Davranış

  • Kendi el hareketlerini izliyor.
  • Uzanıp nesneleri tutuyor.
  • Bisküviyi ağzına götürüp kemiriyor.

6-12 aylar

  • Küpü bir elden diğerine geçiriyor.
  • Kaşık ile fincana vuruyor.
  • Parmağını küçük deliğe sokuyor.
  • Küpleri fincanın içine koyuyor.

1-2 yaşlar

  • Karalıyor.
  • Fincanı tutup ağzına götürüyor ve içiyor.
  • Çubuğu deliğin içine sokuyor.
  • Yuvarlığı, şekil tahtasındaki yuvarlak yerine koyuyor.
  • Şekil tahtasının tümünü yapıyor. (yuvarlak, kare ve üçgen).
  • Dikey, yatay çizgileri ve yuvarlağa bakarak çiziyor.

2-3 yaşlar

  • Sulu boya ile nokta, çizgi ve şekil yapıyor.
  • Makas ile kesiyor.
  • + şeklini kopya ediyor.

3-4 yaşlar

  • 4 boncuk diziyor.
  • Baklava şeklinde noktaları birleştiriyor.
  • Sektirilen topu tutuyor.
  • 7 parçalı bulmacayı bir araya koyuyor.
  • Çizgiyi taşırmadan boyama yapıyor.

BİLİŞSEL

3-12 aylar     Beceri /Davranış

  • El ve ayak hareketlerini kontrol etmeyi öğreniyor.
  • Nesneleri düşürüp atıyor, çekiyor.
  • Değişik ses ve jestleri deniyor.
  • Oyuncak elinden alınınca kızgınlık ifade ediyor. (kısa süreli)

1-2 yaşlar

  • Basit etki tepki öğreniyor. (düğmeye basınca ışık yanar)
  • Nesneleri belirli bir örüntü içinde diziyor.
  • Oyuncağa uzanmak için çubuğu kullanıyor.
  • Nesneleri eşleştiriyor.
  • Adını ve bazı eşyalarını tanıyor.
  • Aynadan yansıyan nesneyi tanıyıp, adlandırıyor.
  • 1-5 vücut organını adlandırıyor.
  • Günlük eşyaları adlandırıyor.

2-3 yaşlar

  • Basit hikayeleri dinliyor.
  • Soyut kelimeleri anlıyor (büyük-küçük, ıslak-kuru).
  • Soru sorarak bilgisini arttırıyor.
  • İki nesneyi kullanım olarak birleştiriyor. (ayakkabı-çorap)
  • Başka kişinin görüş açısını anlamaya başlıyor.
  • Saçmalıklara “hayır” ile cevap veriyor. (taşları yer miyiz?).
  • Miktar bilinci var (daha az, daha çok, boş*dolu).
  • Zaman sırasını anlıyor. (şimdi….zamanı)

3-4 yaşlar

  • Niteliklerin adını biliyor: Şekil, renk, doku, tat.
  • Nesnelerin kullanımını biliyor (ocak ne işe yarar?).
  • Karşılaştırmaları anlıyor (en büyük, en yakın).
  • Kişinin cinsiyetini, aile ilişkisi ile tanımlıyor. (o bir baba)
  • Geçmiş ve şimdiki zamanları anlıyor.
  • 5’e kadar sayıyor, sayı kavramı olarak 2’yi biliyor.

ALICI DİL ANLAMA

3-12 aylar

  • Sesin geldiği yöne doğru başını çeviriyor.
  • Adına cevap veriyor, tanıdığını belli ediyor.
  • Sese ya da el hareketlerine cevap veriyor. (“yukarı gel”, “baş baş).
  • Konuşmayı, müziği dinliyor.
  • Bazı nesneleri tanıyor: Top, kedi.
  • Söz söylenince, elini çırpıyor.

1-2 yaşlar

  • Birkaç nesneyi söyleyince veriyor (“bana topu ver”).
  • Resimlere 2 dakika süreyle bakıyor.
  • Vücut organlarını, adını söyleyince anlıyor.
  • Tanıdığı kişilere, hayvanlara, oyuncaklara işaret etmesi istenince işaret ediyor.
  • Uyarıları dinliyor (“ona dokunma” gibi).
  • Basit kelimeleri guruplayabiliyor (yiyecek, giyecek gibi).

2-3 yaşlar

  • Anladığı kelime sayısı hızla artar.
  • Karmaşık cümleyi anlar (“Eve gittiğimiz zaman pasta yapacağız”)
  • Kullanıma göre ilintiyi anlıyor (“…ne giyersin?”)
  • “Nasıl”, “Niçin” izahlarını dinliyor.
  • 3000’e yakın kelime anlıyor.
  • Birbirleriyle iniltili 2 komut alabiliyor (“Önce…Sonra”).

3-4 yaşlar

  • Renklerin adını biliyor (“bana mavi balonu getir”).
  • Üç aşamalı yönerge alabiliyor.
  • Uzun, sırasal hikayeleri dinliyor.
  • İki parçalı isim /sıfat yönergesini yerine getiriyor

(“Bana kırmızı küpü ve mavi topu ver”).

ANLATSAL DİL

1-6 aylar        Beceri/Davranış

  • Sesli harfleri çıkartıyor (a, e, ı).
  • Kendi başına ve başkalarının konuşmasına babıldıyor, mutluluk ifade eden sesler çıkartıyor.
  • Yetişkinlerin konuşma tonunu taklit ediyor.
  • Birkaç sesli harfi birleştiriyor.

4-12 aylar

  • Tek olarak sessiz harf söylüyor, birkaç sesli harf eli babıldıyor.
  • Birbirine ilintili olmayan sesleri ve kelimeleri taklit ediyor.
  • Anlamlı sesler çıkartıyor.
  • İlk kelimeyi, 2. kelime takıyor (nesne adı ya da kişi), “Anne, palto” (annenin paltosu anlamında).
  • Selamlaşma (baş baş gibi) kelimeleri kullanıyor.

1-2 yaşlar

  • Anne, baba dışında 3 kelimeyi daha anlamlı olarak kullanıyor.
  • Tek heceleri tekrar ediyor.
  • Hayvan, araba vb. seslerini çıkartıyor.
  • 20 kadar kelime söylüyor.
  • “bu nedir?” diye sorulduğunda nesnenin adını söylüyor.
  • İsteklerini tek kelime ile ifade ediyor. (“git, daha, yukarı” gibi).
  • Kendine adı ile hitap ediyor.
  • İki kelimelik cümlecikler yapıyor (“araba git”, anne gel).
  • Özneleri ve aidiyet eklerini söylemeye başlıyor.

2-3 yaşlar

  • 3-4 kelimelik cümleleri tekrar ediyor (“sen top al”).
  • Söylediği kelime 200’e çıkıyor.
  • Birkaç tekerleme ezberliyor.
  • Eylemlerin şimdiki zaman eklerini kullanıyor.
  • Kısa cümleleri tam olarak kurabiliyor.
  • Ses tonu ile soru cümlesi oluşturuyor (“Parka gidiyoruz”).
  • “Hayır”, “istemem” dışında olumsuzluk ifade eden kelimeler kullanıyor.

3-4 yaşlar

  • Kelime bilgisi 900’e ulaşıyor.
  • Doğru soru cümlesi kuruyor (“O bir köpek mi”).
  • Kendi kendine uzunca konuşuyor, hayali hikayeler anlatıyor.
  • Yakın zamandaki olayları anlatıyor.
  • 6-7 kelimelik cümleler kuruyor.
  • Çoğul eklerini ve eylemleri doğru kullanıyor.
  • Ses tonunu, vurgulamak için doğru kullanıyor.

ÖZBAKIM

5-12 aylar     Beceri/Davranış

  • Kaşığı eline alıyor.
  • Peksimeti yiyor (çiğniyor).
  • Eliyle yemek yiyor.
  • Bir yetişkin bardağı tutarsa, bardaktan içebiliyor.
  • Annesi giydirirken, kollarını uzatarak yardım ediyor.

1-2 yaşlar

  • Ev içinde kendi başına dolaşıyor.
  • Yardım ile tuvalet üzerinde duruyor.
  • Bardaktan içiyor.
  • Çorabını çıkarıyor.
  • Kendisi kaşıkla yiyor.

2-3 yaşlar

  • Palto ve giysisini çıkarıyor.
  • Kazak gibi basit üstü giyiyor.
  • Kilotunu indiriyor.
  • Gündüzleri tuvalet kontrolü var.
  • Söylendiğinde oyuncaklarını toplayıp yerine koyuyor.
  • Yardımla ellerini yıkıyor, kuruluyor.
  • Büyük düğme ile çıt çıtları açıyor.
  • Giysilerini askıya takıyor.
  • Kendini tehlikelerden koruyor, bir yerini incitince haber veriyor.

3-4 yaşlar

  • Yardım görmeden sürahiden suyunu, bardağa koyuyor.
  • Bıçakla ekmeğine tereyağı, reçel sürüyor.
  • Tek başına tuvaletini yapıp çıkıyor.
  • Dişlerini kendisi fırçalıyor.
  • Yardım ile banyosunu yapıyor, kendi başına kurulanıyor.
  • Kendi başına soyunup giyinebiliyor. Sadece bağlayamıyor.
  • Okul taşıtına kendisi binip, iniyor (yardımsız).
  • Yabancılara güvenmiyor.

SOSYAL DAVRANIŞ

2-12 aylar     Beceri/Davranış

  • Herkese gülümsüyor, kahkaha atıyor.
  • Yetişkinlere mutluluk ve mutsuzluk ifade ediyor.
  • Esas bakıcısı ile ahbaplık ediyor.
  • Yabancılardan korkmaya başlıyor.
  • Oyuna katılıyorsa (ce-e gibi).
  • Özel ilgi istiyor.

1-2 yaşlar

  • Gereksinimi olunca yardım istiyor.
  • Yetişkinlerden ilgi ve ilgilerinin devamını istiyor.
  • Sırasını bekliyor, duruma uyum sağlıyor.
  • Başarılarından gurur duymaya başlıyor.
  • Sevgi, hoşnutluk öfke ve kıskançlık duygularını gösteriyor.
  • Yaşıtlarının, kardeşlerinin dostluğunu istiyor.
  • İnat başlıyor. En çok “hayır” kelimesini kullanıyor.
  • Yetişkinlerin yakınında kendi başına oynamaya başlıyor.

2-3 yaşlar

  • Kendisi oyun kuruyor.
  • Hayali oyunlar başlıyor.
  • Başkalarını mutlu etmek istiyor.
  • Arkadaşlarını taklit ediyor, oyuncaklarını değiş tokuş ediyor.
  • Basit gurup oyunlarına katılıyor.
  • Arkadaşları ile evcilik oynuyor.
  • Zıtlaşıyor, aşırı duygu ve öfke gösterisinde bulunuyor.
  • Her gün aynı şeyleri tekrar etmekten hoşlanıyor.
  • İnsanları selamlıyor, onların selamlarını cevaplıyor.

3-4 yaşlar

  • Başkaları ile alış verişe gidiyor.
  • Oyuncak ve eşyalarını paylaşabiliyor; sıraya girmesini biliyor.
  • Arkadaşlık kurmayı seviyor.
  • Başkalarını, konuşarak ya da rol yaparak eğlendiriyor.
  • Oyunda kurallara uymayı öğreniyor.
  • Kendine güvensizlik, naz yapmak, kekelemek başlayabilir.
  • Yetişkinlere, ev ve bahçe işlerinde yardım etmeye başlar.
error: Emeğe Saygı!